Karar 01
Önce birkaç saniye bekleyin
Çocuk durduğunda ilk refleksimiz anlatmak veya işi tamamlamak olabilir. Biraz bekleyip bakın: Yeniden deniyor mu, yardım için size mi bakıyor, yoksa nasıl devam edeceğini bulamıyor mu?
Güvenlik riski varsa beklemeyin. Bunun dışında küçük bir sessizlik, yardıma ihtiyacı olup olmadığını anlamanın en basit yoludur.
Karar 02
Yardımı, yeniden devam edebileceği kadar küçültün
Fermuarı tamamen çekmek yerine iki parçayı hizalamak; sürahiyi çocuğun yerine dökmek yerine iki elle tutuşu bir kez göstermek devamını kendi yapmasını sağlar.
- 01
Bağımsız sürdürüyorsa
Yetişkin yalnızca güvenliği korur; hareketi düzeltmez.
- 02
Biraz destek gerekiyorsa
Kısa bir işaret veya tek hareket gösterir, sonra ellerini geri çeker.
- 03
Çok destek gerekiyorsa
Çalışmayı daha küçük bir basamağa ayırır; sonucu çocuk adına tamamlamaz.
Kapıdan çıkarken
Fermuar örneği: Yardımın tamamını vermek zorunda değilsiniz
Çocuğunuz fermuarın iki ucunu birleştiremiyorsa ‘Altını tutmamı ister misin?’ diyebilirsiniz. Kabul ederse yalnız alt parçayı sabitleyin; çekmeyi ona bırakın. Hâlâ zorlanıyorsa birlikte bir kez deneyin.
Geç kalıyorsanız bunu açık söyleyin: ‘Şimdi çıkmamız gerekiyor, bu kez birlikte yapalım.’ Her anı alıştırmaya çevirmek zorunda değilsiniz. Rahat bir zamanda yeniden denemek, kapıda aceleyle ısrar etmekten daha uygundur.
Karar 03
Dünkü yardım bugünün ölçüsü değildir
Dün gereken destek bugün fazla gelebilir. Bu yüzden ‘yapabildi/yapamadı’ yerine ne kadar yardım istediğini, işi tekrar seçip seçmediğini ve hangi anda ilgisinin sürdüğünü gözlemleyin.
“Dün kendin yapmıştın” demek yerine bugünkü haline bakın. Uykusuzluk, acele veya yeni bir ortam aynı işi zorlaştırabilir. Yardım istemesi daha önce öğrendiğini unuttuğu anlamına gelmez.
Kaynak ve ileri okuma
Bekleme ve müdahale üzerine
Observation and Intervention ↗
Montessori yetişkininin gözlem ve müdahale kararına ilişkin mesleki okuma.